آشنایی با روش‌های کاربردی نگهداری از موتور سیکلت + راهنمای خرید لوازم یدکی برای آن

بروبچه‌های سَبک زندگی موتوری، حتماً میدونن که موتور سیکلت فقط یه وسیله‌ی نقلیه نیست. موتور یه همسفر همیشگی که تو هر شرایطی همراهمونِ و لحظات بَدو خوبمون رو باهامون تجربه می‌کنه. حالا می‌خواد این مسیر، مسیر کار باشه یا تفریح. یا اصلا شب برنامه کردیمو زدیم به جاده. ولی انقدر که به خودمون می‌رسیم، به همسفرمونم می‌رسیم؟ براش ارزش قائلیم؟ به اندازه کافی بهش احترام می‌ذاریم؟ به نگهداری و تعمیرات اون توجه می‌کنیم؟ به وقت سرویسش می‌کنیم؟ … بله وقتی ما سبک زندگی موتوری رو انتخاب می‌کنیم، باید به تموم این موارد توجه کنیم، وگرنه خیلی زود رفیقمون رو از دست می‌دیم. حالا سوال اینجاست که وظیفه‌ی ما در قبال رفیقمون چیه؟ تو این مطلب قراره یه گپ کوتاهی در مورد همین موارد بزنیم.

 

 

شناخت مواردی که در نگهداری موتور تاثیر دارن

شاید برا شما هم اتفاق افتاده باشه که موتورتون رو برا چند روز یا حتی چند هفته تو گاراژ یا پارکینگ، بدون استفاده گذاشتین و بعد چند وقت که می‌خواین یه چرخی باهاش بزنین، میبینین که دیگه روشن نمی‌شه. یا شایدم تو رانندگی، ترمزش نگیره، لنتش از بین بره، نشتی روغن پیدا کنه و …. این مشکلات نه تنها باعث اذیت شدن و از دست دادن زمان و هزینه اضافی می‌شه، بلکه ممکنه باعث ایجاد خطرات جدی‌تری هم بشه. مثلا اگه ترمز درست کار نکنه و به موقع تعمیرش نکنیم، اون وقته که … بله دوستان حادثه هیچ وقت خبر نمی‌کنه و این ماییم که باید آمادگی هر چیزی رو داشته باشیم. اما چه جوری؟

بذارین با یه مثال جلو بریم. فرضا ما کارمون با کامپیوتره و باید هر چند وقت یه بار، ویندوزش رو عوض کنیم. می‌تونیم زنگ بزنیم به دوستمون یا بریم خیابون ولی‌عصر پاساژ رضا و بگیم آقا ویندوز ما رو عوض کن. اما کسایی که یه شناخت سطحی از ویندوزو نصب اون دارن، این کارو نمی‌کنن. چون می‌دونن یه کار ساده‌ای و خودوشن از پسش بربیان. از این گذشته هزینه‌ای هم براشون نمی‌تراشه. موتور سیکلتم دقیقا همین‌طوره. وقتی ما بدونیم که هر قطعه چه کاری انجام می‌ده و وظیفش چیه، شاید نیازی نباشه که بریم پیش تعمیرکار. حالا فرض کنین تو جاده‌ایم. تعمیرکاری درکار نیست و باید خودمون درستش کنیم. پس نتیجه می‌گیریم که باید از قطعات و کارایی رفیقمون خبردار باشیم. حالاااا بریم برا شناخت قطعات موتور سیکلت…

 

باتری موتور سیکلت

باتری قلب تپنده‌ی موتورِ که اگه بهش توجه نکنیم، احتمال داره که موقع رانندگی موتور سیکلت خاموش بشه و دیگم روشن نشه. اما باتری چیه، چه جوری کار می‌کنه؟ همون طور که از اسمش مشخصه، یه منبعی که برق رو تو خودش ذخیره می‌کنه. حالا این وسط شارژش تموم می‌شه یا اصلا از کار میفته. تمیز بودنشم تو عملکردش تاثیر زیادی می‌ذاره. پس باید مراقبش باشیم و اگه چند وقتی هم موتورو بدون استفاده تو پارکینگ خونه پارک کردیم، باید هر هفته یه استارتی بهش بزنیم وگرنه باتریش می‌خوابه.

 

ترمز موتور

یکی از مهم‌ترین قطعات موتور سیکلت که امنیت ما رو بالا می‌بره، ترمز اونه. ما وقتی از موتور زیاد استفاده کنیم، در اصل داریم به قطعات اون فشار میاریم و این فشار باعث ساییدگی قطعه می‌شه. لنت و دیسک ترمز، قطعاتیَن که ساییدگی زیاد، باعث تموم شدنشون می‌شه و وقتی این دوتا تموم بشن، در اصل ترمز موتور تموم شده. بارزترین نشونه‌شم صدایی که موقع ترمز گرفتن تولید می‌شه.

تعویض روغن

اگه روغن موتور مرتب عوض نشه، بعد چند وقت روغن کثیف می‌شه و باعث کاهش راندمان و افزایش حرارت موتور سیکلت میشه. هر موتوریم روغن مخصوص خودش رو داره. یعنی روغن باید با مدل و انجین موتور سنخیت داشته باشه. مثلا بعضی موتورا هر ۱۰۰۰ کیلومتر باید روغنشون عوض بشه، اما بعضیا هم تا ۳۰۰۰ کیلومتر، احتاجی به تعویض روغن ندارن. به غیر از مدل موتور، اینکه ما از چه روغن موتوری استفاده می‌کنیم هم مهمه و باید از یه مارک معتبر و باکیفیت استفاده کرد.

 

 

نگهداری از لاستیک‌ها

تنظیم بودن باد لاستیک‌های موتور، هم از پنچر شدن اون جلوگیری می‌کنه و هم باعث کاهش مصرف بنزین می‌شه. بهترین بازه‌ زمانی برا تنظیم باد لاستیک‌ها هم، هر ۲ هفته یه باره که البته باید به سردی و گرمی هوا هم توجه کرد. تعویضشونم بستگی داره به میزان استفاده از موتور سیکلت. ولی اصولیش اینکه هر ۵۰۰۰ کیلومتر یه چِکی بشن.

 

 

زنجیر یا تسمه موتور

انتقال قدرت و حرکت تو موتور سیکلت، توسط زنجیر موتور، تسمه یا شفت انجام می‌شه، پس خیلی مهمه که زنجیر یا تسمه تو حرکت پاره نشه. موتورهای که از زنجیر استفاده می‌کنن، زنجیرشون باید هر ۵۰۰ کیلومتر چرب بشه و اگه زنجیرو چرب نکنیم، باعث خشک شدنش می‌شه و بعد چند وقتم خراب می‌شه. موتورهای هم که با تسمه یا شفت کار می‌کنن هم، همین شکلین و باید هر ۵۰۰ کیلومتر، چِک بشن.

 

نگهداری از انجین

چیزی که باعث تولید قدرت، گشتاور و حرکت موتور می‌شه، انجینه اونه که خودشم از سَرهَم شدن قطعات ریزو درشتی درست می‌شه. حالا اگه یکی از قطعاتش خراب بشه و درست کردنش رو پشت گوش بنداریم، باعث می‌شه یه قطعه ی دیگه هم خراب بشه. در اصل سیستم اصلی موتور، انجین یا پیشرانه اونه و اگه از موتور دود سفید یا آبی خارج بشه یا صدای موتور نامنظم باشه، داره به زبون بی‌زبونی به ما می‌گه که حالم اصلا خوب نیست. البته که نشونه‌ها بیشتر از این حرفاست و تو مطالب بعد، در موردشون حسابی گپ می‌زنیم.

تقویت موتور سیکلت

اما مبحثی که در موردش حرفو نقل زیاده، تقویت موتوره. موتور سیکلت رو می‌شه از طریق انجین، گیربکس، زنجیر، لاستیک و… تقویت کرد. اما چه جوری؟ تقویت کردن به موتور آسیب نمی‌رسه؟ اصولا موقع تقویت موتور، یه‌سری از قطعات تعویض می‌شن. مثل اگزوز یا لاستیک. اما موقع تیونینگ کردن یا همون تقویت، نباید چارچوب موتور از بین بره. یعنی چی؟ یعنی اینکه نمی‌شه رویِ موتور شهری با انجین ۱۲۵ سی سی، یه تعلیق آفرود نصب کرد. اما چندتا کار هست که می‌تونیم بدون تیونینگ کردن موتور و بهم زدن چارچوب اصلیش، اونو تقویت کنیم.

• تعویض فیلتر هوا: اولیش فیلتر هواست. فیلتر هوا باعث می‌شه هوای تمیز و کافی به موتور برسه. حال هر چی فیلتر تمیز باشه، احتراق خوب عمل می‌کنه، سوخت بهینه مصرف می‌شه و قدرت موتورم بیشتر می‌شه.
• ارتقاء سیستم خروجی: سیستم خروجی نقش مهمی تو تخلیه سوخت خروجی داره و وقتی تقویتش کنیم، هم رو جریان سوخت تاثیر می‌ذاره و هم رو صدای موتور.
• افزایش تزریق سوخت: با نصب یه سامانه‌ی تزریق سوخت، بنزین مستقیم وارد اتاق احتراق می‌شه و قدرت موتورو بیشتر می‌کنه.

 

 

عیب‌یابی موتور سیکلت

با قطعات اصلی موتور سیکلت آشنا شدیم. اما اینکه یه قطعه چرا باید خراب بشه، مسئله‌ست. اصلا چه جوری می‌شه تشخیص داد؟ بذارین یه مثال بزنیم. صبح از خواب بلند می‌شیم حس می‌کنیم که گلومون یکم درد می‌کنه. بعد آروم آروم به سرفه میفتیم. بدنمون درد می‌گیره، بی‌حال می‌شیم و آخرشم می‌‌فهمیم که سرما خوردیم. حالا این حالت رو برا موتور تصور کنین. اول خرابی، یه نشونه بهمون می‌ده که من یه چیزیمه و به تعمیر نیاز دارم. اگه تعمیرش کردیم که هیچ، ولی اگه متوجه نشونش نشدیم، خرابی به قطعات دیگم سرایت می‌کنه. پس ما باید مفهوم نشونه‌هایی که بهمون می‌ده رو بلد باشیم. این یعنی عیب‌یابی موتور سیکلت. خرابی موتورم کلا دو دسته داره:

• عيب‌يابی قطعات مكانيكی: قطعات مکانیکی در اثر استهلاک زیاد، خراب می‌شن. نمونش هم لنت ترمزه. این قطعات رو اگه به موقع درست نکنیم، احتمال داره که به قطعات دیگه هم آسیب برسونن.
• عيب‌يابی قطعات الكتريكی: قطعات الکتریکی هم که مشخصه با برق کار می‌کنن. چیزیم که با برق کار می‌کنه، یعنی جریان داره و جریانم از طریق سیم‌کشی جابجا می‌شه.

 

 

لوازم یدکی موتور

قبل اینکه در مورد لوازم یدکی گپ بزنیم، اینو بگیم که این مطلب در اصل فصل آشنایی با حالو هوای موتور و تو مطالب بعد هر کدوم رو تخصصی بررسی می‌کنیم. اما بعد… لوازم یدکی موتور سیکلت، یعنی قطعات و تجهیزاتی که برای تعویض، تعمیر، عملکرد درست یا زیبا کردن موتور استفاده می‌شن و بر اساس نوع، کاربرد و برند موتور سیکلت هم دسته‌بندی می‌شن. اما ماشالاااا، انقدر مارکو برند مختلف تو بازار ریخته، که آدم میمونه کدومو بخره. کسیم که نمی‌گه ماست من ترشه، هر کی از جنس خودش تعریف می‌کنه. پس باید موقع خرید دقت کرد، وگرنه بجای اینکه موتور درست شه، تازه خراب‌تر می‌شه. به قولی می‌خوایم ابروش رو درست کنیم، تازه می‌زنیم چشمشو کور می‌کنیم.

 

 

انواع لوازم یدکی

لوازم یدکی چندتا دسته داره که می‌تونیم براساس اینکه مربوط به کدوم قسمت موتورَن، دسته‌بندیشون کنیم:

• لوازم یدکی بدنه: زین موتور، آینه، قاب چراغ و هرچی که مربوط می‌شه به بدنه‌ و چارچوب موتور.
• لوازم یدکی انجین: شمع، سوپاپ و هرچی که مربوط می‌شه به حرکت فنی موتور سیکلت.
• لوازم یدکی مربوط به دسته‌ها و فرمون: پدال ترمز، دسته گاز و هر چیزی که مربوط می‌شه به حرکت موتور توسط موتورسوار.
• لوازم یدکی برقی موتور: تموم قطعاتی که از طریق جریان برق کار می‌کنن، مثل استارت موتور، بوق و ….

 

 

حرف آخر

خب رسیدیم به حرف آخر نگهداری از موتور سیکلت. هر وسیله‌ای که ما داریم، از یه‌جا به بعد، می‌شه عضوی از خودمون. حس مالکیت برامون داره. اما زندگی موتوری یکم فرق داره. غیر از اینکه حس مالکیت نسبت بهش داریم، باید توجه بیشتری هم بهش بکنیم. اما اینکه می‌گیم باید بیشتر توجه کرد دلیل داره!! اصولا تو وسایل مکانیکی، وقتی قطعه‌ای خراب بشه یا عمرش تموم شه، اگه سریع بهش رسیدگی نشه، اون وقته که قطعات دیگه هم به مشکل می‌خورن. برا همین می‌گیم بیشتر باید به موتور توجه کرد. هرچی موتور سیکلتمون سرحال‌تر باشه، انگار خودمون سرحال‌تریم. اما این تازه شروع آشنا شدن با قطعات موتور و نگهداری از اوناست. تو مقاله‌های بعدی و فصلای دیگه، تک‌تکشون رو بررسی می‌کنیم. اینکه باید چه کارایی انجام بدیم تا این رفیق مهیج‌مون، همیشه حالش خوب باشه.

 

اگه سوال یا نظری در این خصوص دارین، در قسمت کامنت‌ها با ما درمیون بزارین 😊